ARAMA MOTORU NEDİR?

 

İnternet insan hayatına girdiği günden beri neredeyse insan algısı için sonsuz denebilecek sayıda ve nitelikte içerik üretildi ve bu üretim katlanarak devam etmekte.

 

Bu içerikleri süzgeçten geçirmek ise başlı başına bir iş kolu ve hatta yoğun bilgi işleyen kurumlar için sahip olunması gereken bir yetenek tipi.

 

Günlük hayatımızda da ulaşmak istediğimiz verilere (eğlence, alışveriş,moda, spor..vb) en hızlı şekilde ulaşmamızı sağlayan, günümüzde artık yapay zekanın yönetimini devraldığı gelişmiş algoritma yapılarına "arama motoru" demekteyiz.

 

Arama motorları ve kendilerine özgü algoritmaları ( lisedeyken bu algoritma ne işimize yarar diyenlere duyurulur..) ulaşılmak istenen verileri filtreler ve bizim isteklerimize uyumlayarak gösterir.

 

Ülkemizde kime sorsanız arama motoru Google'dır diyebilir fakat şu anda aktif olarak binlerce arama motoru aktif olarak faaliyet göstermektedir.

 

Hatta özel ilgi alanlarına hizmet veren arama motorları hacim olarak Google ile karşılaştırılamayacak olsa bile konusunun uzmanları için vazgeçilmezdirler. Bu arama motorları gelecekte de mutlaka çok popüler olacaktır. Mesela Japon çizgi film takipçileri (anime severler) bazı arama motorlarını Google'ın önünde tutmakta ve özellikle o arama motorlarını tercih edebilmektedirler (Örnek:  http://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/search/genre) (Tabi hemen bir tane de ben açayım diye düşündüğünüzü tahmin edebiliyoruz fakat inanın çok kolay bir iş değil).

 

Öte yandan arama özelliği olan herhangi bir dizgi yapısı - sitesi de aslında arama motorlarının kullandığı algoritma yapılarına benzer matematik dizilimleri kullanmaktadır. buna verilebilecek en iyi örnek http://www.amazon.com olarak gösterilebilir. Ya da aynı şekilde ülkemizde http://www.n11.com ve aynı şekilde Tunçbilek Reklam'ın kendi iştiraki olan http://www.tuncbilekreklam.com.tr (Haber, yaşam stili, seri ilan, firma rehberi) buna örnek olarak gösterilebilir. Bunun sebebi basittir çünkü bu siteler onbinlerce içeriğe sahiptir ve sadece site içi aramaları bile çok büyük arama hacimlerinin doğmasına sebep olmaktadır. Bu kadar verinin listelenmiş olması doğal olarak Google'ı da ilgilendirmektedir çünkü örneğini verdiğimiz sitelerde olduğu gibi eğer Google bu sitelerdeki verileri endekslemez ve aramalarında göstermez ise kısa sürede asıl amacından uzaklaşacaktır. Bu açıdan bakıldığında Google Amazon ile rakip midir? Ne dersiniz?

 

Tabi işin teknik anlamda renginin değiştiği nokta her konu başlığının farklı ihtiyaç tiplerine sahip olması dolayısıyla farklı arama motoru optimizasyon yapılarına (SEO) ihtiyaç duyacağı gerçeğidir. Bu anlamda SEO dendiğinde Google aklımıza gelmektedir fakat Apple her konuda olduğu gibi özellile APP STORE OPTIMIZATION ihtiyaçları için farklı şartnameler - teknik genelgeler yayınlamaktadır. Yani bir mecra için üretilen seo birimi diğerinde gerçek anlamıyla çalışmayabilmektedir.

 

Fakat bu noktada şunu da belirtmeliyiz ki arama motoru optimizasyonu işlemleri arama motorları yapay zeka denetimine geçmeye başladığından beri oldukça "acısız" bir adaptasyon süreci geliştirmiştir. Tabi ilk başlarda özellikle seo uzmanlarının bu konularda yaşadığı şaşkınlığı "çocukluk rahatsızlığı" olarak görme olgunluğunda olduğumuzu da belirtmeliyiz :)

 

Arama motorları sizin ulaşmak istediğiniz ham bilgi ile kendi göstermek istediği verileri (bu da genellikle sem temelli uygulamalar olarak geçmektedir) karıştırarak önünüze sunmaktadır. Bu yapıyı kullandığımız otomobillerin vites kutularındaki dişli çarklarının birbiri ile oturumu ve güç aktarım mekanizmasının mantığına benzetebiliriz. Arama motorlarında boşluk yoktur ve hatta olmamalıdır. Farklı eğimlerde (ihtiyaçlarda),farklı yer tutunum şartlarında (seçenekler sonsuzlaştığında), farklı hızlarda ( merakımızın yönlendirdiği aciliyetlerimizde) ihtiyaçları tam karşılayacak sonuçları almak zorundadırlar.  Doğal olarak rekabetin sürekliliği söz konusu olduğundan pazardaki bir boşluk hızla başka bir arama motoru tarafından doldurulacaktır. 

 

DÜNYANIN EN BÜYÜK 5 ARAMA MOTORU NASIL SIRALANIYOR?

 

1. GOOGLE: Dünya arama motoru  pazarının % 73'ü "rakipsiz" lidermiz tarafından yönetilmektedir - http://www.google.com

2. BİNG: Sahibi Microsoft olması ve Windows işletim sistemi ile standart olarak sunulan Bing dünyada yapılan arama hareketlerinin %7.91'ine cevap vermektedir - http://www.bing.com

3. YAHOO: İnternet macerası 90'lı yıllarda başlayan bilişim kurtlarının ilk göz ağrısı Yahoo; 2019 itibariyle dünya arama motoru hacminin %3.90'ında hizmet yaratmaktadır.http://www.yahoo.com

4. ASK: Daha çok sevdiğimiz eski adıyla Ask Jeeves, isim değişikliği ardından dünya arama motoru hizmet hacminin %0.42'sine cevap vermektedir. ASK sıklıkla soru -cevap niteliğindeki yapılarda uzmanlaşmış bir yapıdır - http://www.ask.com

5.AOL: Normal şartlarda biz sorsanız 5 numara http://www.baidu.com olmalıdır fakat istatistikler öyle demiyor. Aol dünya arama motoru pazarının %0.06'sına "hükmetmekte" (hey gidi günler hey..) http://www.aol.com

 

Peki ya siz hangi arama motorlarını kullanıyorsunuz? Kullandığınız arama motorunu tercih etmenizdeki asıl sebep nedir?

 

Hazırlayan: 

Dr. Barış Tunçbilek 

Tunçbilek Reklam Dijital Strateji Yöneticisi

 

Uyarı: Blogumuz içerisinde yayınlanan özgün içerik; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve FSEK ‘nun 71. maddesi tarafından gerek cezai gerekse hukuki yönden Tunçbilek Reklam Ltd Şti. adına korunmaktadır. İzin almadan ve kaynak belirtilmeden kullanılamaz.